Słownik (Vilapa kusumańjali)

 

Słownik

Abhisära – spacer na miłosne spotkanie.

Abhiseka – rytualna kąpiel bóstwa podczas koronacji lub urodzin.

Äcärya – mistrz duchowy, który uczy przykładem.

Aguru – perfumy z aloesu.

Anuräga – nieprzerwany strumień miłosnych namiętności.

Änanda – duchowe szczęście.

Aśoka – jasnoczerwony kwiat rozkwitający tylko po dotknięciu stopą przez piękną dziewczynę.

Atimuktä – kwiat-madhavi (bielszy od pereł) lub: kompletnie wyzwolony.

Bahuvrihi – jeden z czterech głównych rodzajów złożeń w sanskrycie w którym dwa lub więcej rzeczowników będących opozycji do siebie, tworzą formy złożone.

Bakula – pachnące drzewo, które rozkwita tylko po spryskaniu nektarem z ust młodych dziewcząt. Bandhujiva, Bandhuka – (żyjąc w grupie) głęboko-czerwone kwiaty, które rozkwitają w południe w czasie jesieni, by zwiędnąć do następnego ranka.

Bhajana – czczenie Boga z oddaniem poprzez intonowanie, słuchanie, pamiętanie i mieszkanie w świętym miejscu.

Bhajan kutira – chatka w której mieszka czczący Boga święty.

Bhäva – (uczucie). Zaawansowany poziom transcendentalnych, miłosnych uczuć do Boga.

Bhävolläsa – (radość płynąca z uczuć) stan wielbiciela w żeńskiej postaci duchowej, który bardziej kocha Radhę niż Krsnę.

Brahmacäri – młody student żyjący w celibacie.

Brahman – bezosobowy aspekt Najwyższej Prawdy Absolutnej.

Brähmana – najwyższa kapłańska kasta zaangażowana w rytualne czczenie Boga.

Brähma Muhürta – (chwila dla ducha) okres jednej godziny przed wschodem słońca. Jest uważany za najlepszy czas w ciągu dnia do spełniania praktyk duchowych.

Cakora – gatunek nocnej kuropatwy utrzymującej się przy życiu wyłącznie dzięki spijaniu nektariańskich, księżycowych promieni.

Cakraväka – gęś ruda. Gatunek flaminga, który głośno kwili wieczorem, będąc rozdzielonym od swojej towarzyszki.

Campaka – bardzo pachnący, złoty kwiat z Vrajy.

Cätaka – ptak utrzymujący się przy życiu dzięki spijaniu kropel deszczu.

Catechu – barwnik, który zabarwia pan (przyprawione liście betelu) na czerwono.

Chädar – peleryna lub cienki koc chroniący świętego przed zimnem.

Däsi – służka.

Düti(kä) – dziewczyna-posłaniec Radhy lub Krsny.

Dhoti – męski strój składający się z płachty bawełny lub jedwabiu zawijany dookoła talii i przekładany między nogami.

Piąta nuta – dźwięk-miłości wykonany w trakcie lub przed stosunkiem w celu podkreślenia przyjemności. Kukułki z Vrajy wydają ten dźwięk w czasie wiosny.

Ghäta – miejsce do kąpieli, zwykle z układem wieżyczek stojących w wodzie lub nad brzegiem.

Ghi – klarowane masło. Święty składnik używany podczas rytuałów i w czasie gotowania.

Gopi – pastereczka. Gopinie z Vrajy są największymi wielbicielkami Krsny.

Guru – duchowy nauczyciel.

Haldi – zdrowotny, żółty proszek często używany w Wedyjskich rytuałach. Znak wiosennego odrodzenia i pomyślności.

Haritaki – żółte drzewo miodowe.

Hlädini – energia przyjemności Boga, uosabiana przez gopinie.

Japa – powtarzanie szeptem świętych sylab (mantr) z jednoczesnym liczeniem na różańcu (mala). Jäti – gałka muszkatołowa.

Kadamba – (dostatek) drzewo z pachnącymi, pomarańczowymi kwiatami kwitnącymi podczas pierwszych deszczy (w lipcu). Kwiaty wydzielają soki. Z takich drzew skakał Krsna, by pokonać węża-Kaliyę i by skraść ubrania niezamężnych gopiniom.

Käśmira – szafran z Kaszmiru.

Kesara – kwiat szafranu lub krokus.

Ketaki – sosna śrubowa, bardzo pachnąca, wiecznie zielona z wielkimi, kolczastymi liśćmi. Kwiaty są noszone we włosach przez kobiety, by przyciągnąć ukochanego.

Keyüra – bransoletka na ramię.

Khańjana – pliszka. Mały ptak z białymi piersiami i czarnymi skrzydłami, obywający gody w jeziorach w czasie jesieni. Znany z energicznych, figlarnych kroków tanecznych, tworzących świąteczną atmosferę.

Kinkari – transcendentalna służka Śrimati Radhiki.

Kunda – biały kwiat.

Kunda – święte jezioro lub staw.

Kunkuma – czerwony proszek z cynobru, który gopinie i wszystkie pozostałe zamężne kobiety rozsmarowują na swoich piersiach.

Kuśa äsana – siedzenie przygotowane ze świętej trawy i przeznaczone do spełniania wedyjskich rytuałów.

Lilä – transcendentalna zabawa.

Lotä – garnczek na wodę.

Mädhavi – wiosenne pnącze z mocno pachnącymi, białymi kwiatami.

Mahä-bhäva – najwyższa miłość do Boga.

Mahä-jana – wielki, bengalski poeta i nauczyciel oddania dawnych czasów.

Mahätma – wielka dusza lub święty.

Makara – krokodyl lub morski potwór; malowany na piersiach lub policzkach kobiet lub noszony jako biżuteria przez mężczyzn; godło boga miłości, Kupidyna i jego pojazdu.

Mälati – wiosenne pnącze z białymi, mocno pachnącymi kwiatami.

Wiatry z Malayan – wiatr z południowo-zachodnich gór w Indiach, obfitujących w drzewa sandałowe. Powietrze z tych gór jest głęboko przesycone zapachem sandału.

Mäna – dąsy ukochanej lub ukochanych przesycone dumą i zazdrością.

Mangala Ärätrika – pomyślna ceremonia odprawiana przed idolami Boga przed wschodem słońca. Kadzidło, lampki, woda, kwiaty i wachlarz są ofiarowywane murti poprzez czczenie lub powitanie. Podczas ceremonii wielbiciele stoją przed pokojem-bóstw (sanctorum) i śpiewają lub biją w gongi.

Mańjarinie – (pąk) duchowe służki Śrimati Radharani w wieku 12-13 lat. Pełnią służbę dla Niej praktycznie non stop.

Mantra – zaklęcie składające się ze świętych słów. Właściwa recytacja mantry prowadzi do oświecenia.

Mäyä – iluzoryczna energia Boga, która sprawia, że nie pamiętamy o Nim.

Mrdanga – indyjski, gliniany bęben z jedną dużą i jedną małą membraną.

Murali – długi, żeński flet Krsny z dziewięcioma otworami.

Nägara – (miastowy). Najwyższy Bohater Miłosny, Śri Krsna.

(Ni)kuńja – romantyczne zagajniki w lasach Vrajy, gdzie Radha i Krsna spełniają Swoje miłosne rozrywki.

Nitya siddha – wiecznie doskonały, wyzwolony towarzysz Boga.

Pän – (w sanskrycie zwany Tämbülą lub Viti) orzechy betelu zawinięte w specjalne liście betelu wraz z aromatycznymi przyprawami jak kardamon, goździki, kamfora i katechu.

Parikramä – okrążanie świętego miejsca, świątyni lub całego obszaru.

Pika – indyjska kukułka.

Prasäda – (łaska) pozostałości z posiłków, girland, maści i ubrań bóstw.

Prema – boska miłość do Boga.

Priyäji – imię Śri Radhiki oznaczające: „Ukochana Krsny”.

Priyatama – imię Śri Krsny oznaczające: „Najukochańszy”.

Pürva räga – wstępny etap miłości, początkowe przywiązanie (zakochiwanie się).

Püjä – rytualne czczenie.

Rägänugä bhakti – oddanie, które nie jest wzbudzane przez groźby, strach czy szacunek, ale przez spontaniczną, gorącą miłość.

Rasa – (smak) transcendentalny smak. 'smakowanie' transcendentalnego szczęścia płynącego z miłości do Radhy i Krsny.

Räsa – taniec pasterski mężczyzn i kobiet w kręgu. Najsłynniejsza z rozrywek Śri Krsny.

Rasa Śästra – pisma o zabawach, szczególnie romantycznych i erotycznych grach jak „Kama Sutra” Vatsyäyana Muni czy „Nätya Śästra” autorstwa Bharata Muni. W duchowym sensie są to wszystkie książki, które opisują romantyczne rozrywki Krsny i które uczą wielbicieli jak wziąć udział w takich rozrywkach.

Rasika – (koneser, esteta, smakujący) ci wyczuleni wielbiciele, którzy są tak szczęśliwi, że mogą smakować transcendentalne smaki transcendentalnych rozrywek Śri-Śri Radha-Krsny.

Rasodgära – rozpamiętywanie wcześniej doświadczonych miłosnych rozrywek i towarzyszących im emocji z najbliższymi przyjaciółmi.

Sädhanä lub Sädhanä Bhakti – czczenie z oddaniem na etapie praktyki, stan przed osiągnięciem doskonałości w oddaniu.

Sahrdaya samäja – wspólnota wielbicieli o podobnej mentalności.

Sakhinie – duchowe przyjaciółki Śrimati Radharani w podobnym wieku czternastu lat. Zawsze Jej towarzyszą, chronią Ją i wspierają Ją w Jej romansach ze Śri Krsną. Głównymi są Lalita i Viśakha.

Samädhi – najwyższy poziom transu w jodze mistycznej.

Sampradäya – odłam lub tradycja świętych.

Sańcäri bhäva – krótkotrwałe emocje.

Sandeśa - (wiadomość) słodycze z odparowanego mleka.

Sankirtana – zespołowe intonowanie świętych imion Boga.

Säri – bawełniana lub jedwabna płachta materiału o długości pięciu metrów noszona przez kobiety jako ubiór i welon.

Sättvika bhäva – (cielesna ekstaza) miłosne emocje widoczne na ciele takie jak ciarki, pot, zmiana koloru ciała, zmiana barwy głosu, znieruchomienie, drżenie. Razem osiem.

Sevya – godne czci bóstwo, któremu należy służyć.

Sindüra – czerwony barwnik noszony na przedziałku przez zamężne kobiety w Indiach.

Smarana – praktyka oddania polegająca na pamiętaniu transcendentalnych imion, rozrywek, postaci i cech Boga.

Śrngära rasa – erotyczny, transcendentalny smak.

Śuka-Säri – papugi obu płci, bardzo elokwentne w gloryfikacjach w sanskrycie.

Svarüpa äveśa – zaabsorbowanie wielbiciela swoją wieczną, transcendentalną tożsamością.

Tamäla – drzewo o prostym pniu, pachnących liściach, białych kwiatach i bardzo ciemnej korze, rosnące nad rzekami. Jest kojarzone z nocą i ciemnością, a w szczególności z nocnymi lub jesiennymi schadzkami, erotycznymi uczuciami i Krsną.

Tantra – pisma o mistycznych i okultystycznych praktykach.

Tilaka – pomyślny znak na czole i nosie wykonywany z gliny, piżma, a nawet z klejnotów.

Upäsanä – przedmiot transcendentalnej medytacji (pełna definicja znajduje się w komentarzu do wersetu 42).

Vairägya – beznamiętność, wyrzeczenie.

Väma, vämyavati – dumna, nieusłuchana dziewczyna, którą trudno przekonać.

Vinä – instrument strunowy z pudłem rezonansowym po obu stronach gryfu.

Viraha – uczucia rozłąki z Bogiem.

Virahi – osoba cierpiąca z powodu rozłąki.

Virahavati lub virahini – dziewczyna, która odczuwa rozłąkę.

Vraja - Obszar na południowy wschód od Nowego Delhi, o obwodzie 168 mil, wokół miasta Mathurä w indyjskim stanie Uttara Pradeśa. To tutaj mają miejsce wiecznie transcendentalne rozrywki Radhy i Krsny i gdzie mieszkają święci wielbiciele.

Yoga pitha – miejsce spotkań Radhy i Krsny i Ich przyjaciółek w Nandiśvarze (rano), Radhakunda (w południe) i Vrndavanie (w nocy).

Yogi - mistyk.

Yugala Kiśora – transcendentalna młoda para z Vrajy, Śri-Śri Radha-Krsna.

Yüthesvari – liderka grupy ukochanych gopiń Krsny.